Tools

Elke zomer kunnen periodes van extreme hitte een grote impact hebben op de gezondheid, vooral voor de meest kwetsbare personen: sociaal geïsoleerde ouderen, mensen die op straat leven, personen met een chronische aandoening, jonge kinderen, zwangere personen en mensen in een kwetsbare sociaaleconomische situatie.

Als zorg- of welzijnsprofessional speelt u een essentiële rol bij het voorkomen van gezondheidsrisico’s door hitte. De Zorgzone Zuid-Oost biedt u hieronder een overzicht van de belangrijkste hulpmiddelen die beschikbaar zijn om inwoners in de zone te ondersteunen.

⇒ Lees het artikel.

Door de sociale en ecologische ongelijkheden in het Brussels Gewest en de toenemende gevolgen van de klimaatverandering in stedelijke gebieden, is toegang tot voldoende hydratatie meer dan ooit een uitdaging voor de volksgezondheid.

⇒ Download het dossier.

Zinneke is een tweejaarlijks magazine, dat zal verschijnen in het voorjaar en het najaar, van ongeveer zestig pagina’s, gratis, tweetalig, volledig gewijd aan de transformatie van de welzijns- en gezondheidssector in Brussel. Op het eerste gezicht lijkt het misschien een sober concept, maar wees gerust, Zinneke vermijdt conceptueel hersengekraak. We hebben ervoor gekozen om dit onderwerp te behandelen vanuit het perspectief van de mannen en vrouwen op het terrein. In plaats van eindeloos theoretiseren, geven we de voorkeur aan voorbeelden en persoonlijke verhalen. Er zal nog steeds aandacht voor reflectie zijn, maar dat zal worden geïllustreerd aan de hand van cases. We rekenen erop dat u ons steunt in dit proces, zodat zoveel mogelijk mensen meer kunnen leren over het belangrijke thema van het welzijn van de bevolking en van degenen die daarvoor instaan.

Zinneke is beschikbaar in elektronische versie en op papier. Neem contact met ons op om een ​​exemplaar te ontvangen.

📒 Zinneke lezen (digitale versie)

In dit overzicht vindt u een lijst van opleidingen, werkgroepen, intervisies en andere initiatieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, bedoeld voor Brusselse zorg- en welzijnsprofessionals die hun kennis en competenties op het vlak van geestelijke gezondheid willen versterken.

Dit overzicht wil de toegang vergemakkelijken tot het opleidingsaanbod en de mogelijkheden voor uitwisseling van praktijken die in Brussel beschikbaar zijn.

⚒️ Toegang tot de gids

Wil je een bron voorstellen, een wijziging melden of de gids aanvullen? Aarzel niet om contact met ons op te nemen.

📙Download de Focus

Bekijk ook: het webinar over dit onderwerp.

/!\ Deze Focus wordt momenteel bijgewerkt; sommige informatie is niet meer actueel! !

In deze Focus verduidelijken we de terugbetalingsregelingen van de gezondheidsverstrekkigen en welzijnsdiensten die toegankelijk zijn voor mensen die niet gedekt zijn door een verplichte ziekteverzekering. Zo kunnen gezondheidszorg- en welzijnsprofessionals deze doelgroepen beter begeleiden en contact opnemen met de bevoegde instantie voor de terugbetaling van hun verstrekkingen.

Hoe gebruik ik deze Focus?
Deze Focus is opgebouwd volgens het administratieve statuut van de persoon:
• Mensen met een wettig verblijf
• Mensen zonder wettig verblijf of mensen zonder papieren
• Bijzondere situaties (9ter, gesloten centra, gevangenissen, NBM)

Let op: een verkeerde doorverwijzing kan nadelige gevolgen hebben. Deze brochure is alleen bedoeld ter informatie. Als je twijfels hebt, neem dan contact op met professionals die gespecialiseerd zijn in het begeleiden van mensen zonder wettig verblijf of die een aanvraag tot een wettig verblijf hebben ingediend. Aan het einde van deze Focus vind je een repertorium waarin de belangrijkste organisaties en hulpbronnen worden opgesomd die nuttig zijn voor de doorverwijzing en ondersteuning van professionals.

📒 De Focus downloaden

Bekijk ook: het webinar over dit onderwerp.

Huidkanker vormt een groot probleem voor de volksgezondheid in België. Naar schatting krijgt ongeveer 1 op de 5 mensen vóór zijn of haar 75e levensjaar huidkanker. Een groot deel van die vormen van kanker kan echter worden voorkomen door middel van doeltreffende preventiemaatregelen.

⇒ Download het dossier.

Inhoudstafel van dit nummer

• Soins palliatifs pédiatriques en Belgique : mention «passable»
• De l’importance du rite pour donner sens à la perte
• Formation des infirmier·ères : s’immerger pour comprendre

Ontcijfering : 

• Palliatievecultuur verspreiden … Een uitdaging van onschatbare waarde voor mensgerichte zorg

Verankering :

Tools :

• Tools om praktijken te verbeteren

Getuigenissen via kunst :

• Een andere kijk op palliatieve cultuur

De Focus is gericht op professionals uit de Brusselse welzijns- en gezondheidssector.

De zwangerschap en de geboorte zijn essentiële momenten in iemands leven, maar kunnen ook gepaard gaan met heel wat moeilijkheden en obstakels: onvoldoende informatie over de beschikbare diensten, problemen met de betaalbaarheid van pre- en postnatale zorg, beperkte communicatie en coördinatie tussen ziekenhuis- en ambulante zorgverleners, nauwelijks bekende perinatale hulp en regelingen enz. Heel wat inwoners kampen met die uitdagingen en personen in kwetsbare situaties worden wellicht het hardst getroffen. Overheidsbeleid dat het pre- en postnatale zorgtraject en de kennis van zorgverleners over de beschikbare mogelijkheden verbetert, helpt ongelijkheid tegen te gaan. Deze Focus is bedoeld om professionals uit de welzijns- en gezondheidssector objectieve, beknopte informatie te geven over de beschikbare ondersteuning en begeleiding voor zwangere vrouwen (met ziekteverzekering1), hun kinderen (tot het einde van de vroege kinderjaren) en hun gezin, in het Brussels Gewest.

📒 De Focus downloaden

Bekijk ook: het webinar over dit onderwerp.

Hoewel het tabaksgebruik in de loop der jaren afneemt, rookt in Brussel nog steeds 17,6% van de mensen boven de 15 jaar. Het gebruik is zeer ongelijk verdeeld over de bevolking en is lager bij mensen met een hoog opleidingsniveau. Gezien de gezondheidsrisico’s van roken, zowel actief als passief, is het een van de belangrijkste bronnen van gezondheidsongelijkheid.

⇒ Download het dossier.

Deze Focus is bestemd voor de Brusselse zorg- en socialehulpverleners die mensen met psychische stoornissen of mentale aandoeningen begeleiden.

De Focus verstrekt objectieve en concrete informatie over de bestaande regelingen voor bijstand en over terugbetalingen in Brussel. Brusselse zorg- en socialehulpverleners vinden hier de praktische informatie die ze nodig hebben om de betrokkenen en hun omgeving te ondersteunen.

📙Download de Focus

Bekijk ook:

• het webinar over dit onderwerp.
• het repertorium voor professionals

Sommige mensen denken misschien dat de ziekte in onze westerse landen verdwenen is, maar ze is nog steeds aanwezig, vooral in grote steden zoals Brussel. Tuberculose blijft vandaag de meest dodelijke infectieziekte ter wereld.

⇒ Download het dossier.

De hervorming van de werkloosheidsuitkeringen gaat in op 1 januari 2026. De hervorming beperkt de duur van de werkloosheidsuitkeringen tot maximaal twee jaar, met uitzonderingen voor bepaalde groepen.

Als welzijns- en gezondheidsprofessional kom je misschien in contact met mensen die door deze hervorming worden getroffen, die hun zorgen met je delen en antwoorden op hun vragen zoeken.

Om je te helpen deze mensen naar de juiste hulp te verwijzen, vind je hier een overzicht van de informatie-initiatieven van de gemeenten van Zorgzone Zuid-Oost. We geven je ook een lijst van de verschillende diensten die de vragen van je begunstigden kunnen beantwoorden en/of hen kunnen begeleiden bij hun stappen.

⇒ Lees het artikel.

Financiële toegankelijkheid tot zorg – verplichte ziekteverzekering

Darmkanker vormt een grote uitdaging voor de volksgezondheid in België. Met bijna 8.000 nieuwe gevallen en meer dan 2.400 sterfgevallen per jaar is het de op twee na meest voorkomende vorm van kanker1,2, en de op een na belangrijkste oorzaak van sterfte door kanker3 in ons land.

Vroege diagnose, met name door middel van een screeningtest, verbetert de overleving voor deze vorm van kanker echter aanzienlijk (92,6% vijfjaarsoverleving voor stadium I vergeleken met 18,4% voor stadium IV).

⇒ Download het dossier.

Deze focus is bestemd voor Brusselse welzijns- en gezondheidsprofessionals die mensen aan het einde van hun leven begeleiden.

Het geeft objectieve en concrete informatie over de bestaande hulp en steun in het Brusselse gezondheidsstelsel. Het bundelt gegevens over wetgeving en organisatie van de zorg. Brusselse welzijns- en gezondheidsprofessionals vinden hier alle praktische informatie die ze nodig hebben om mensen aan het einde van hun leven en hun omgeving te ondersteunen.

📒 Download de Focus

Bij deze Focus hoort ook een repertorium van de beschikbare middelen.

Alcoholgebruik wordt vaak gezien als iets waar je zelf verantwoordelijk voor bent, maar eigenlijk is het een belangrijke uitdaging voor de volksgezondheid die nauw samenhangt met sociale, culturele en omgevingsfactoren. In België speelt alcohol een belangrijke rol in sociale, feestelijke en gezellige gelegenheden. Dat draagt bij tot de normalisering van alcoholgebruik en het bagatelliseren van de gezondheidsrisico’s ervan.

Recent onderzoek toont echter aan dat er geen veilig niveau van alcoholconsumptie is, omdat er al bij lage consumptieniveaus schadelijke effecten kunnen optreden.

⇒ Download het dossier.

Het doel van deze Focus bestaat erin een overzicht te geven van de beschikbare hulpmiddelen om thuis te blijven wonen volgens de wensen van de persoon in kwestie, en dat voor alle profielen van begunstigden (18 jaar en ouder).

De aangehaalde hulpmiddelen worden hoofdzakelijk thuis ingezet bij begunstigden die tijdelijk of permanent niet in staat zijn om naar de middelen te gaan. Let op: de responstijd en toegangsvoorwaarden hangen af van de instantie in kwestie en de beschikbare middelen ervan.

📒 De Focus downloaden

Bekijk ook: het webinar over dit onderwerp.

Infecties met het humaan papillomavirus (HPV) zijn vandaag een van de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoeningen. HPV komt voor bij alle seksueel actieve mensen, ongeacht gender, geslacht of seksuele geaardheid . Naar schatting krijgt 80% van de seksueel actieve bevolking in hun leven te maken met HPV, met een bijzonder hoge prevalentie tussen 15 en 24 jaar.

De zogenaamde ‘laagrisico’-HPV’s zijn vooral verantwoordelijk voor goedaardige letsels, zoals genitale wratjes (condylomen). Deze wratjes zijn zeer besmettelijk, maar niet kankerverwekkend. Toch hebben ze een aanzienlijke psychologische, sociale en seksuele impact. Daarentegen worden een vijftiental HPV-types als ‘hoogrisico’ beschouwd omdat ze precancereuze letsels kunnen veroorzaken. Die kunnen zonder screening en adequate behandeling uitgroeien tot kwaadaardige letsels, met name baarmoederhalskanker, anuskanker, peniskanker, vulvakanker of mond- en keelholtekanker.

⇒ Download het dossier.

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) blijven een belangrijk probleem voor de volksgezondheid in België en het Brussels Gewest. Het gaat om bacteriële (syfilis, gonorroe, chlamydia, trichomoniasis) en virale infecties (hepatitis B, herpes, papillomavirus, hiv).

Volgens Sciensano zijn de soa-gevallen in België de afgelopen jaren sterk gestegen, met een geschatte gemiddelde stijging van bijna 60% tussen 2017 en 2023. In 2023 werden 665 nieuwe hiv-diagnoses gesteld, een stijging van 13% ten opzichte van 2022, met een hogere incidentie in het Brussels Gewest. Deze cijfers wijzen zowel op een betere opsporing als op het voortduren vanrisicogedrag.

⇒ Download het dossier.

Diabetes is een ongeneeslijke chronische aandoening die we echter wel onder controle kunnen houden. De ziekte vormt wereldwijd een groot probleem voor de volksgezondheid. In 2022 was bij 7,1% van de Belgische bevolking de diagnose diabetes gesteld, waarbij diabetes type 2 de meest voorkomende vorm is (90%). Het gaat daarbij om meer dan 600.000 mensen.

Diabetes type 2 is een ziekte die wordt gekenmerkt door insulineresistentie en een geleidelijke afname van de insulineproductie door de alvleesklier. De aandoening kan leiden tot hart-, nier- en oogproblemen die een weerslag hebben op de levenskwaliteit en levensverwachting van mensen met diabetes. De ontwikkeling ervan wordt beïnvloed door gedragsmatige (onevenwichtige voeding, weinig bewegen, overgewicht), biologische en genetische factoren, maar ook sociale en omgevingsfactoren zoals inkomen, opleidingsniveau, leefomstandigheden en sociale steun spelen een rol.

⇒ Download het dossier.

In België kunnen diabetespatiënten deelnemen aan specifieke programma’s die de ziekteverzekering aanbiedt (verplichte verzekering). De laatste jaren konden die programma’s dankzij financiële steun worden aangepast en verbeterd om de toegang tot de zorg te verbeteren. Ze organiseren een vroegtijdige en multidisciplinaire begeleiding om de evolutie en het optreden van complicaties te vertragen. De huisarts, die in alle programma’s aanwezig is, zorgt ervoor dat de zorg continu en allesomvattend is. De patiënt de bekwaamheid bijbrengen, daarop ligt de nadruk van het programma.Afhankelijk van het stadium en de evolutie van de ziekte wordt de patiënt thuis en/of in het ziekenhuis opgevolgd. De hulpmiddelen variëren van het ene programma tot het andere en zijn afhankelijk van de noden van de patiënt. Om toegang te krijgen tot de hulp en terugbetaling moet de patiënt in orde zijn met zijn verzekering. Als dat niet het geval is, kan hij worden doorverwezen naar specifieke hulp- of zorgstructuren. Deze focus wil duidelijke en volledige informatie geven aan zorgverleners over de verschillende programma’s, de hulp en terugbetalingen die beschikbaar zijn.

📒 De Focus downloaden

Bekijk ook: het webinar over dit onderwerp.

Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen in België. In het Brusselse Gewest worden elk jaar bijna 1.000 nieuwe gevallen gediagnosticeerd. Een op de acht vrouwen krijgt in haar leven met deze ziekte te maken. In minder dan 1% van de gevallen krijgen mannen borstkanker.
Door screening (of mammotest) kan de ziekte in een vroeg stadium worden ontdekt, met 90% kans op genezing. Uit recente gegevens blijkt echter dat het percentage vrouwen dat deelneemt aan de georganiseerde screening in Brussel geleidelijk daalt. In 2023-2024 had
slechts 69,4% van de betrokken vrouwen een mammografie laten nemen (tegenover 74,8% in 2013) en 12% had dat onderzoek nog nooit ondergaan.

⇒ Download het dossier.

Vaccinatie is onmisbaar in primaire preventie en kan de morbiditeit, mortaliteit en ziekenhuisopname als gevolg van infectieziekten aanzienlijk verminderen. In het Brusselse Gewest blijft de vaccinatiegraad echter ontoereikend voor een aantal vermijdbare ziekten.

Deze trend kan worden verklaard door een toenemende terughoudendheid tegenover vaccinaties, die vaak wordt aangezwengeld door verspreiding van onjuiste informatie, wantrouwen ten opzichte van instellingen en bagatellisering van vermijdbare ziekten.

Dit spanningsveld is heel duidelijk zichtbaar bij drie vaccins:

• Griep: amper 41,6% van de risicopersonen gevaccineerd in het Brusselse Gewest (WHO-doelstelling: 75%).
• COVID-19: lage dekkingsgraad in het Brussels Gewest ondanks de doeltreffendheid tegen ernstige vormen, wat wijst op een aanzienlijke vaccinatiemoeheid.
• Mazelen: in het Brusselse Gewest krijgt slechts 75% van de kinderen de twee doses MBR-vaccin (mazelen-bof-rubella), veel minder dan de 95% die nodig is voor uitroeiing (Europese en WHO-doelstelling). Zo laten mazelenuitbraken zien dat er problemen zijn met de toegang tot of kennis over het gezondheidszorgsysteem, wat wijst op sociale ongelijkheid in gezondheid.

⇒ Download het dossier.

Babbelboost is gratis !

🃏Download de Babbelboost (digitale versie)

Bestel de Babbelboost (fysiek kaartspel)

Handleiding